Kwaliteit van leven

Klanten van doordewijkers zijn vaak ook klant van een zorginstelling, of zullen dat, net als de meeste Nederlanders, ooit worden. Wij vroegen daarom wijkverpleegster Emma de Haan naar haar kijk op het zo lang mogelijk thuis blijven van ouderen.

Emma was tot voorjaar 2018 wijkverpleegster in opleiding bij een zorginstelling in het Oude Noorden – sinds zij haar diploma haalde, werkt zij voor dezelfde instelling op Zuid. Veel inwoners van het Oude Noorden zullen haar van de foto herkennen als het regelmatig bedrijvig langs fietsende meisje met de blonde krullen: daar reed Emma de Haan. Als leerling-verpleegkundige reed zij elke ochtend zo’n rondje. Sinds zij gediplomeerd is doet zij dat nog af en toe, verder bezoekt zij “wijkverpleegkundige klanten”, en doet zij administratief en overkoepelend werk op kantoor. Zij vindt het fijn werk, is blij met de vrijheid die zij heeft het zelf in te vullen. In het Oude Noorden liep Emma’s dagelijkse route langs mensen met ziektes of wonden, die met hulp van maximaal vier thuiszorgmomenten per dag nog zelfstandig wonen. Keus hebben die mensen niet: het verzorgings- of bejaardenhuis bestaat niet meer. Hun ouders konden nog kiezen voor plaatsing in een tehuis, als dat hen op een bepaalde leeftijd prettiger of comfortabeler leek. Nu er alleen nog verpleeghuizen bestaan, wonen mensen thuis totdat dat met vier zorgmomenten niet meer te bolwerken valt. Wanneer dat moment aanbreekt, doordat de gezondheid verslechtert of de partner waarop gesteund wordt (tijdelijk) niet kan helpen, is opname mogelijk. Die valt dan onder de WLZ.

WLZ = Wet Langdurige Zorg

“Het wel of niet vóór willen zijn van een spoedopname, is vaak een dilemma”, zegt Emma. Er is namelijk de mogelijkheid al voor de situatie thuis onhoudbaar is, een WLZ-aanvraag
te doen. Daar gaat een aantal weken overheen, waarna je je op een wachtlijst kunt laten zetten voor het verpleeghuis van je voorkeur; zodat je bij spoedopname niet zo maar ergens terechtkomt. Dat is aantrekkelijk, maar heeft zijn prijs: vanaf het moment dat de WLZ- aanvraag is  goedgekeurd, moet een eigen bijdrage worden betaald – gelijk aan de bijdrage bij
opname. Terwijl die opname pas plaatsvindt als het thuis werkelijk niet meer gaat. Emma merkt dat het betalen voor een plaats op de wachtlijst afschrikt: “Mensen zien het als weggegooid geld.”

WMO = Wet Maatschappelijke Ondersteuning

Een andere financiële afweging ziet Emma bij klanten die eigenlijk meer hulp nodig hebben. Dat hebben de meeste van haar klanten. “Mijn collega’s van het oude stempel, die de
tijden van vóór de bezuinigingen hebben meegemaakt, vinden daarom dat de zorg tekort schiet.” Ook Emma ziet dat sommige cliënten de warme maaltijden hebben afgeschaft
omdat koken niet meer lukt, dat ze niet meer buiten komen omdat ze daar hulp bij nodig hebben, dat de mantelzorgende partner dreigt te bezwijken door gebrek aan ontspanning.
Het is mogelijk via de gemeente een beroep te doen op de WMO, die zorgt dat een medewerker van een zorginstelling bij dit soort dingen komt helpen. Daarbij geldt een
inkomensafhankelijke eigen bijdrage, en er is geen vrije keus voor wie de hulp komt geven. Daardoor kan het voor mensen met een iets hoger inkomen aantrekkelijk zijn geen beroep op de WMO te doen, maar in plaats daarvan bijvoorbeeld maaltijden in te kopen van Apetito, of hulp van een doordewijker.

Als haar klanten het een noch het ander doen, vindt Emma dat een van de lastiger punten van haar werk. “Ik heb pas een tevreden gevoel over mijn werk, als de klant echt goed geholpen is. Als er iets blijft liggen doordat mensen geen hulp vragen, heb ik dat gevoel niet. Jammer, het leven van de klant zou veel gelukkiger kunnen zijn met behulp van organisaties: kwaliteit van leven is één van de pijlers van de maatschappij.” Zij merkt dat degenen die wel hulp inroepen, van bijvoorbeeld een doordewijker, daar in het algemeen heel positief over zijn. Waarom er dan toch mensen zijn die geen WMO-aanvraag doen en evenmin andere (zelfs geen vrijwillige) hulp inschakelen, vindt zij moeilijk te begrijpen. “Ik raad het klanten aan, ik zou graag het
beste voor hen willen. ‘Ik moet weten dat mijn geld goed terechtkomt’, zeggen ze dan.”

Doordewijkers

De stichting DoorDeWijks probeert iedereen die hulp nodig heeft, alle gewenste invloed
te geven op hoe hij zijn geld besteedt. Het aanbod aan doordewijkers staat middenin
dit blad, en op de website. Wie hulp kan gebruiken is vrij om zelf degene te kiezen die
geschikt lijkt. Als iemand daar niet uitkomt, wil de coördinator met plezier overleggen
en adviseren: zij kent alle doordewijkers. Vervolgens komt de gekozene gratis en vrij–
blijvend bij de klant kennismaken; liggen ze elkaar niet, dan kan een ander gekozen
worden. Met de doordewijker kan precies afgesproken worden wat voor hulp wanneer
gewenst is, en voor hoeveel tijd per week of maand. Altijd tegen het standaardtarief van
€ 11,- per uur.